U početnoj fazi je razmatrana mogućnost pojedinačne, stihijske realizacije parcela. Takav pristup rezultirao bi nefunkcionalnom urbanom celinom — prostori bi ostali neiskorišćeni, a formiranje kvalitetnih javnih površina bilo bi onemogućeno usled obaveznog ograđivanja parcela. Ovo bi dodatno ograničilo razvoj komunikacione mreže, pre svega pešačkih staza unutar bloka i u odnosu sa okruženjem, što ne bi ispunilo osnovne uslove za kvalitetan život budućih korisnika. Kroz analizu različitih varijantnih rešenja i scenarija razvoja, formiran je optimalni model prostorne organizacije. Koncept koji podrazumeva manju zauzetost parcela, veću spratnost objekata i mogućnost kaskadnog oblikovanja, čime dolazi do formiranja atraktivnih javnih prostora, ozelenjavanja krovnih površina i partera, kao i stvaranja mikroambijenata različitih nivoa privatnosti. Umreženi otvoreni prostori, oslobođeni fizičkih barijera poput ograda, doprinose kvalitetnijoj socijalnoj interakciji i boljoj urbanoj povezanosti. Predviđeni visoki objekat, zajedno sa postojećim Crvenim soliterom, definiše novi prostorni reper grada. Time se ne samo unapređuje identitet prostora, već se korisnicima pruža savremeni i komforan ambijent sa optimalnom prirodnom provetrenošću i osunčanošću bloka. Radi potvrde kvaliteta izabranog planskog rešenja, sprovedene su brojne stručne analize: saobraćajna studija, analiza kapaciteta obrazovnih ustanova, ocena ispunjenosti kriterijuma za izgradnju visokih objekata, kao i studije koje ispituju doprinos rešenja ekološkom i sociološkom razvoju lokalne zajednice. Posebna pažnja posvećena je i analizi mogućnosti realizacije plana u skladu sa važećim zakonskim i tehničkim okvirima.

PDR Darvinova

Lokacija

Voždovac, Beograd

Godina

2025

Tipologija

Plan detaljne regulacije, urbana transformacija

Površina

6.62 ha

Klijent

Saradnici

Uloga

Dokument

Preuzmi dokument

Planirano područje obuhvata lokaciju uz ulice Darvinova i Braće Jerković, na opštini Voždovac. Prostor obuhvaćen planskim dokumentom je delimično neizgrađen, dok su postojeći objekti, pretežno stambene i komercijalne namene, podignuti bez planske regulacije i građeni nelegalno. Planirano rešenje rezultat je temeljne analize prostornog potencijala, kretanja korisnika i mogućnosti ozelenjavanja urbanog ambijenta. Cilj planiranja bio je stvaranje funkcionalno povezane urbane celine, uz definisanje novog prostornog repera koji doprinosi identitetu i kvalitetu šireg gradskog okruženja.

Uporedni prikaz

Analiza mogućih načina realizacije planskog rešenja

Analiza mogućih načina realizacije je rađena u cilju formiranja planskog rešenja za područje između ulica: Nove Kumodraške, Darvinove i Braće Jerković, GO Voždovac. Predmetnom analizom se ispituje prostorna dispozicija i kompozicioni plan, kretanje korisnika, kako kolskih tako i pešačkih, formiranje mesta okupljanja i zelenih ostrva ili poteza, kako bi se u što većoj meri stvorio kvalitetan i funkcionalan prostor, koji pruža neophodan komfor korisnicima. Ispitivanjem ovog odnosa su formirana rešenja gde se, oslobadjanjem ili zauzimanjem otvorenih javno dostupnih površina, utiče na povećanje kvaliteta datog prostora. Tokom izrade analize su ispitane tri varijante: 1. stihijska izgradnja, 2. blokovsko rešenje kroz kompozicioni plan i 3. redistribucija sadržaja. Prikazane su vatijanta 1 i 3, obzirom na to da je prilikom izrade utvrđeno da varijanta 2 ne predstavlja zadovoljavajuće rešenje, odnosno značajno poboljšanje za predmetnu lokaciju.

Analiza i potvrda ispunjenosti kriterijuma za izgradnju visokih objekata

Analizom je obuhvaćen istočni deo bloka „3“, koji se nalazi uz ugao ulica Darvinove i Braće Jerković. Preispituje se mogućnost izgradnje visokih objekata namenjenih stambeno-poslovnim sadržajima, spratnosti od P+9 do P+16, visine od 35m do 60m. Pored predmetne lokacije, kroz analizu se razmatra i Prostorno programska provera sa idejnim rešenjem, kao i planski predlog kojim je data visinska regulacija. U okviru granice zone je planirana izgradnja jednog ili više visokih objekata koji su međusobno povezani aneksima. U zavisnosti od gabarita objekta, odnosno udaljenja od suseda, moguće je ostvariti dva visoka objekta sa nižim aneksima ili objekat sa dva trakta koji se razvijaju linijski (uz regulaciju kontaktnih saobraćajnica) sa kaskadnom formom, odnosno visinom koja se smanjuje od ugla ulica ka granicama parcele. Objekti su stambeni sa prizemljima u kojima su komercijalni sadržaji ili poslovni—komercijalni. Predmetna lokacija je povoljna u pogledu fizičkih karakteristika (površine, oblika, dimenzija), dispozicije objekata na parceli u odnosu na susedne objekte i parcele i potencijala lokacije za doprinos javnom prostoru (planirani su otvoreni javni prostori većeg stepena atrakcije i urbaniteta). Lokacija je povoljna i u pogledu saobraćajne pristupačnosti, Planirani visoki objekat se može posmatrati kao pandan postojećem „Crvenom soliteru“, koji će dopuniti urbani ambijent i modernizovati ukupnu urbanističko-arhitektonsku sliku. Pored vrednovanja kriterijuma za izgradnju visokog objekta, izvršeno je i vrednovanje doprinosa eko-sociološkom razvoju, koja ukazuje da je primena ozelenjavanja obavezna u cilju unapređenja ekološkog i sociološkog aspekta korišćenja predmetnog prostora.

Studija doprinosa eko-sociološkom razvoju

Studija doprinosa eko-sociološkom razvoju je važan element planskog dokumenta jer za cilj ima proveru i potvrdu predloženog planskog rešenja. Kako je na predmetnoj lokaciji planiran visoki objekat, ova studija predstavlja instrument kojim se preispituju mogući načini razvoja i dopune izabranog rešenja, ali i mapiranje i uvođenje ograničenja na lokaciji. Prvi korak studije jeste prepoznavanje i mapiranje postojećih zagađivača koji se nalaze na predmetnoj lokaciji ili utiču na istu, u pogledu kvaliteta života korisnika. Nakon ovog koraka se mapiraju tačke na koje je potrebno fokusirati se u daljoj razradi. Predmetna lokacija je okružena saobraćajnicama kao što su Darvinova i ulica Braće Jerković, koje predstavljaju glavne zagađivače. Sledeći korak je mapiranje i valorizacija postojećeg zelenila na predmetnom području, u cilju njihovog očuvanja, transformacije i uređenja. Nakon ovih koraka se predlaže rešenje kojim se definišu različiti tipovi zelenila. Tipologija planiranog zelenila definisana je i valorizovana kroz tabele, kojima se detaljnije opisuje njihov uticaj i doprinos na predmetnoj lokaciji. Na predmetnom obuhvatu je predviđeno zaštitno zelenilo koje ima funkciju barijere, zelene površine niskog i srednjeg rastinja, drvoredi, delovi sa poluporoznim tlom i mreža pešačkih staza kojom se definišu i čvorišta—mesta okupljanja korisnika.